Wypróbuj
menu

Kiedy wystawić fakturę z podzieloną płatnością? To trzeba wiedzieć

17.05.2024
Kiedy wystawić fakturę z podzieloną płatnością? To trzeba wiedzieć

Mechanizm podzielonej płatności, znany również jako split payment, stał się istotnym narzędziem w polskim systemie podatkowym. Celem tego artykułu jest wyjaśnienie, kiedy należy stosować tę metodę oraz jakie obowiązki wynikają z jej zastosowania. Zapoznamy się z różnymi aspektami tego tematu, odpowiadając na kluczowe pytania związane z fakturami z MPP (mechanizm podzielonej płatności).

Kiedy wystawiamy fakturę z mechanizmem podzielonej płatności?

Mechanizm podzielonej płatności (MPP), choć stosowany przede wszystkim w ramach regulacji prawnych, dostarcza narzędzi niezbędnych do skuteczniejszego zarządzania podatkiem VAT w polskim systemie podatkowym. Jest szczególnie użyteczny w transakcjach między firmami (B2B), gdzie zarówno sprzedawca, jak i nabywca są czynnymi podatnikami VAT. MPP staje się obowiązkowy w sytuacji, gdy wartość brutto faktury przekracza 15 000 zł i zawiera przynajmniej jedną pozycję z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, który obejmuje szeroki zakres towarów i usług uznanych za wrażliwe na oszustwa podatkowe.

Załącznik nr 15, zawierający około 150 pozycji, obejmuje między innymi paliwa, różne metale, folie stretch, elektronikę oraz usługi budowlane, co wskazuje na zróżnicowanie branż i produktów podlegających temu mechanizmowi. Wdrożenie MPP w przypadku tych towarów i usług ma na celu zwiększenie kontroli nad obrotem podatkiem VAT, minimalizując ryzyko jego unikania. Jest to szczególnie istotne w sektorach, które historycznie były narażone na nadużycia podatkowe.

W praktyce, jeżeli faktura nie przekracza progu 15 000 zł brutto lub nie zawiera towarów i usług z załącznika nr 15, stosowanie MPP jest dobrowolne. Ta elastyczność pozwala przedsiębiorcom na adaptację do mechanizmu w zależności od indywidualnych potrzeb i specyfiki transakcji. Dobrowolność stosowania MPP może być atrakcyjna dla tych przedsiębiorców, którzy chcą wykazać wyższy poziom transparentności w swoich rozliczeniach, co może przyczynić się do budowania zaufania wśród partnerów handlowych oraz potencjalnie wpłynąć na lepsze warunki współpracy.

Kiedy stosujemy MPP na fakturze?

Załącznik nr 15 do ustawy o VAT wymienia około 150 pozycji towarów i usług, które są szczególnie narażone na nadużycia, a zatem objęte obowiązkowym MPP przy transakcjach przekraczających 15 000 zł brutto. Wśród nich znajdują się takie grupy jak paliwa, metale i ich stopy, elektronika, czy usługi budowlane, które ze względu na swoją wartość i obrót są szczególnie wrażliwe na oszustwa VAT.

Załącznik nr 15 zawiera wykaz około 150 pozycji towarów i usług objętych obowiązkowym split payment, m.in.:

  • paliwa silnikowe (olej napędowy, benzyny, gaz LPG itp.),
  • stal, żeliwo, miedź i jej stopy,
  • złom,
  • aluminium i jego stopy,
  • ołów, cynk i ich stopy,
  • cyna,
  • półprodukty z żeliwa lub stali,
  • folie stretch,
  • elektronika (komputery, monitory, laptopy itp.)
  • usługi budowlane i budowlano-montażowe,
  • części do środków transportu,
  • węgiel i produkty torfowe,
  • maszyny i urządzenia elektryczne,
  • odpady i złom metali nieżelaznych,

Zatem obowiązkowy split payment dotyczy faktur powyżej 15 000 zł brutto, które zawierają chociaż jedną pozycję z ww. załącznika nr 15, w transakcjach między czynnymi podatnikami VAT.

Do jakiej kwoty faktura bez split payment?

Zrozumienie granicy kwotowej dla obowiązkowego stosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP) jest kluczowe dla przedsiębiorców i firm działających w Polsce. Zgodnie z ustawą o VAT, mechanizm ten staje się obowiązkowy dla faktur, których łączna kwota brutto przekracza 15 000 zł. Jest to szczególnie istotne, gdy faktura zawiera choć jedną pozycję z towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, które są szczególnie podatne na nadużycia podatkowe.

Dla przedsiębiorców ważne jest, aby rozumieć, że dla faktur o wartości do 14 999 zł brutto stosowanie MPP nie jest obowiązkowe, nawet jeśli zawierają one towary lub usługi z załącznika nr 15. W tej sytuacji mechanizm split payment może być zastosowany dobrowolnie, co daje firmom większą elastyczność w zarządzaniu swoimi środkami i płatnościami VAT.

Dobrowolność stosowania MPP dla faktur poniżej progu 15 000 zł brutto pozwala na lepsze dostosowanie procesów księgowych i płatniczych do indywidualnych potrzeb i specyfiki działalności gospodarczej. Jednakże, gdy wartość faktury osiąga lub przekracza 15 000 zł, przedsiębiorcy muszą być przygotowani na automatyczne stosowanie MPP, co wymaga od nich odpowiedniej organizacji procesów księgowych oraz bieżącej kontroli wartości transakcji.

 

Wprowadzenie progu kwotowego ma na celu zwiększenie efektywności kontrolowania i ograniczania nadużyć podatkowych w obrocie dużymi kwotami, jednocześnie minimalizując obciążenie administracyjne dla mniejszych transakcji. Tym samym, zrozumienie i właściwe stosowanie zasad split payment może przyczynić się do znacznego ułatwienia zarządzania finansami i zobowiązaniami podatkowymi firm, a także do poprawy ich płynności finansowej poprzez efektywne i transparentne zarządzanie środkami na dedykowanych kontach VAT.

Od kiedy mechanizm podzielonej płatności obowiązuje?

Od 1 listopada 2019 roku, obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP) zaczął obowiązywać w Polsce, zmieniając sposób, w jaki przedsiębiorstwa rozliczają VAT w niektórych transakcjach. Początkowo, mechanizm ten dotyczył głównie branż, które były szczególnie narażone na nadużycia związane z VAT, takich jak handel metalami czy paliwami. Wprowadzenie MPP miało na celu zwiększenie transparentności oraz bezpieczeństwa transakcji podatkowych, zmniejszając tym samym ryzyko oszustw VAT w tych wysoko ryzykownych sektorach.

W miarę jak skuteczność MPP była obserwowana i pozytywnie oceniana, lista towarów i usług objętych tym obowiązkiem została stopniowo rozszerzona. Umożliwiło to lepsze zabezpieczenie dochodów państwa i zapewnienie, że podatek VAT jest prawidłowo rozliczany i wpłacany. Rozszerzenie obowiązku MPP na więcej towarów i usług pokazuje, jak dynamicznie może rozwijać się prawodawstwo podatkowe w odpowiedzi na zmieniające się warunki rynkowe i technologiczne.

To rozszerzenie pokrywa obecnie szeroki zakres produktów, od elektroniki po usługi budowlane, co wymusza na przedsiębiorstwach konieczność stałego monitorowania i dostosowywania swoich procesów księgowych i fakturacji, aby spełniać wymogi prawne. Również zapewnia dodatkową warstwę ochrony przed nadużyciami, co jest korzystne zarówno dla uczciwych przedsiębiorców, jak i dla stabilności systemu podatkowego kraju.

Jakie są konsekwencje w przypadku braku zastosowania MPP?

Jeśli jako sprzedawca nie oznaczysz faktury, która powinna być objęta mechanizmem podzielonej płatności (MPP), terminem „mechanizm podzielonej płatności”, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego może nałożyć na ciebie dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Kwota tego zobowiązania będzie równa 30% wartości podatku VAT z tej faktury, który dotyczy dostawy towarów lub świadczenia usług objętych MPP.

Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, za naruszenie tego przepisu, mogą być również pociągnięte do odpowiedzialności zgodnie z kodeksem karnym skarbowym, z możliwością nałożenia grzywny do 180 stawek dziennych, co w skrajnych przypadkach może wynieść nawet do 5,4 mln zł.

W przypadku błędnego oznaczenia faktury, sprzedawca może uniknąć sankcji, jeśli nabywca, mimo tego błędu, zapłaci za fakturę przy użyciu podzielonej płatności.

Z kolei nabywcy, którzy nie zastosują się do obowiązku MPP przy płatnościach za faktury, które powinny być nim objęte, mogą zostać obciążeni przez urząd skarbowy dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości 30% kwoty VAT od towarów lub usług objętych MPP. Jednoosobowi przedsiębiorcy za takie wykroczenie mogą być również pociągnięci do odpowiedzialności karnej, z możliwością nałożenia grzywny do 720 stawek dziennych, co może osiągnąć wartość nawet 21,6 mln zł.

Warto pamiętać, że nawet jeśli zapłacisz za fakturę standardowym przelewem, a nie przez system MPP, możesz uniknąć sankcji, jeśli sprzedawca prawidłowo rozliczy należny podatek VAT z tej transakcji.

Ponadto, jeżeli zapłacisz za fakturę omijając mechanizm MPP, taka płatność nie zostanie uznana za koszt uzyskania przychodu. Jednakże, jeśli na fakturze nie ma odpowiedniego oznaczenia MPP, sankcje dotyczące wyłączenia płatności z kosztów uzyskania przychodów nie będą miały zastosowania.

Jakie korzyści płyną z mechanizmu podzielonej płatności?

Korzystanie z MPP niesie za sobą szereg korzyści dla przedsiębiorców. Po pierwsze, minimalizuje ryzyko nieotrzymania zapłaty za VAT od kontrahenta, co poprawia płynność finansową firmy. Ponadto, dzięki oddzielnemu kontu VAT, przedsiębiorcy mogą lepiej zarządzać swoimi zobowiązaniami podatkowymi.

Chociaż MPP oferuje wiele korzyści, wiąże się również z pewnymi wyzwaniami. Przedsiębiorcy muszą dostosować swoje systemy księgowe do zarządzania oddzielnymi rachunkami dla VAT, co może generować dodatkowe koszty operacyjne. Ponadto niektóre firmy mogą napotkać trudności w szybkim dostępie do zgromadzonych środków na koncie VAT, co może wpłynąć na ich codzienną działalność.

Podsumowując, mechanizm podzielonej płatności jest ważnym narzędziem w polskim systemie podatkowym, które wymaga od przedsiębiorców zarówno zrozumienia jego zasad, jak i umiejętności adaptacji do nowych wymogów. Stosowanie MPP może przynieść wiele korzyści, ale również wymaga starannego zarządzania finansami firmy.