Wypróbuj
menu

Jak założyć firmę w 2024 – krok po kroku

27.02.2024
Jak założyć firmę w 2024 – krok po kroku

Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej stanowi bez wątpienia znaczne wyzwanie dla każdego młodego przedsiębiorcy. Osobista niezależność, jaką taka forma działalności oferuje, wiąże się z wysokim ryzykiem i wymaga odwagi przy podejmowaniu kluczowych decyzji strategicznych. Już na początku przedsiębiorca musi posiadać wiedzę dotyczącą opodatkowania dochodów, finansowania projektów oraz tworzenia stabilnej podstawy dla własnej firmy. Niewielu zdaje sobie sprawę, że po pierwszym roku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej aż 25% przedsiębiorców decyduje się zawiesić lub zlikwidować swoją działalność.

Działalność jednoosobowa, zgodnie z postanowieniami Ustawy Prawo Przedsiębiorców, to „zorganizowana działalność zarobkowa, prowadzona we własnym imieniu i w sposób ciągły”.

Aby utworzyć firmę, konieczne jest posiadanie numeru NIP. Wniosek o nadanie identyfikatora podatkowego można złożyć za pomocą formularza NIP-7 po zarejestrowaniu firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zgłoszenie to zostanie automatycznie przekazane do odpowiedniego urzędu skarbowego.

Sprawdź, czy możesz rozpocząć działalność gospodarczą w Polsce

Możesz samodzielnie prowadzić firmę jednoosobową, jeśli jesteś osobą pełnoletnią, ponieważ tylko wtedy ponosisz pełną odpowiedzialność za swoje czyny i masz zdolność do podejmowania decyzji.

Osoby niepełnoletnie, które planują rozpoczęcie własnej działalności, w wielu przypadkach będą musiały skorzystać z pomocy swoich ustawowych przedstawicieli, zazwyczaj rodziców.

Nie musisz być obywatelem lub obywatelką Polski, aby założyć firmę jednoosobową.

Obywatele:

  • państw członkowskich Unii Europejskiej i państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą prowadzić działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele polscy.
  • obywatele państw spoza Unii Europejskiej lub spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą podjąć i prowadzić działalność gospodarczą na terytorium Polski na takich samych zasadach jak obywatele polscy, o ile posiadają tytuł pobytowy uprawniający ich do tego, na przykład zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej czy zezwolenie na pobyt czasowy, wydane w związku ze studiami.

 

Podstawowe cechy charakteryzujące jednoosobową działalność gospodarczą obejmują m.in.:

  1. Cel zarobkowy – skupiona na osiąganiu zysków.
  2. Charakter zorganizowany – np. korzystanie z wynajętych pomieszczeń do prowadzenia działalności oraz stosowanie strategii marketingowej.
  3. Wykonywana w sposób ciągły – obejmuje podejmowanie działań w sposób ciągły, mających na celu osiągnięcie określonego rezultatu. Działania te są powtarzalne.
  4. Wykonywana we własnym imieniu i odpowiedzialność – niepodlegająca zarządzaniu przez zewnętrzną osobę lub podmiot.

Kluczowym elementem identyfikującym jednoosobową działalność gospodarczą jest bezpośrednie ponoszenie ryzyka związanego z jej prowadzeniem.

 

Prowadzenie działalności gospodarczej bez konieczności rejestracji w CEIDG w roku 2024

Przedsiębiorca nie jest zobligowany do rejestrowania swojej działalności gospodarczej w przypadku, gdy:

  1. Jest osobą fizyczną, a dochody z prowadzenia działalności nie przekraczają w żadnym miesiącu:
    • od stycznia 2024 do końca czerwca 2024, 50% minimalnego wynagrodzenia, czyli 3 181,50 zł,
    • od lipca 2024 do 31 grudnia 2024, 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 3 225,00 zł;
  2. Nie prowadził działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy.

Korzyści wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej nierejestrowanej:

 

Brak konieczności zgłaszania działalności w ewidencji przedsiębiorców (CEIDG), urzędzie skarbowym i GUS,

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS,

Ominięcie konieczności uiszczania zaliczek na podatek,

Niekonieczność prowadzenia rozbudowanej księgowości, a jedynie prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży.

 

Działalność gospodarcza zwolniona z konieczności rejestracji w CEIDG

Oprócz działalności gospodarczej nierejestrowanej istnieją określone obszary z nią związane, które można prowadzić bez konieczności rejestracji.

Przykłady działalności gospodarczej zwolnionej z obowiązku rejestracji to:

  1. Działalność gospodarcza w zakresie agroturystyki,
  2. Produkcja wina przez rolników,
  3. Rolniczy handel detaliczny.

W przypadku innych niż wymienione powyżej działań gospodarczych, prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej bez rejestracji niesie ze sobą ryzyko kar, takich jak ograniczenie wolności lub kara grzywny.

 

Zalety i Wady Jednoosobowej Działalności Gospodarczej

Jednoosobowa działalność gospodarcza stanowi najprostszą formę prowadzenia własnego przedsiębiorstwa, a jej rejestracja w CEIDG jest bezpłatna. Można ją zarejestrować online, wymagając jedynie posiadania konta ePUAP, lub dokonując rejestracji osobiście w najbliższym urzędzie gminy lub miasta. Charakter jednoosobowej działalności gospodarczej nie wymaga inwestowania kapitału na początek przedsiębiorstwa.

Zalety:

  1. Brak kosztów założenia działalności gospodarczej,
  2. Brak konieczności tworzenia kapitału przedsiębiorstwa,
  3. Elastyczność w zakresie otwierania, zawieszania i likwidacji działalności gospodarczej,
  4. Możliwość optymalizacji podatkowej poprzez wybór formy opłacania podatków,
  5. Niskie koszty obsługi księgowej,
  6. Ograniczone obowiązki sprawozdawcze.

Wady:

  1. Odpowiedzialność całym majątkiem za zobowiązania,
  2. Obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia do ZUS,
  3. Konieczność posiadania podstawowej wiedzy dotyczącej przepisów związanych z opodatkowaniem.

 

 

Jak rozpocząć jednoosobową działalność gospodarczą w 2024 roku?

Jak już zostało wspomniane, każda regularna czynność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu, spełnia kryteria działalności gospodarczej. Z wyjątkiem określonych sytuacji, wymaga ona rejestracji. Niezależnie od tego, czy potencjalny przedsiębiorca zajmuje się sprzedażą gadżetów na aukcjach internetowych, udziela korepetycji czy prowadzi jednoosobowy bar na weselach, jeśli te działania generują stały dochód, powinny zostać zalegalizowane.

Aby założyć jednoosobową działalność gospodarczą, należy wypełnić formularz CEIDG-1 dostępny na stronie ministerstwa lub portalu e-PUAP. W zależności od dostępnego czasu i aktualnej lokalizacji, przyszły przedsiębiorca ma cztery opcje złożenia wniosku:

  1. Osobiście, w urzędzie miasta lub gminy,
  2. Listem poleconym (poświadczonym notarialnie),
  3. Elektronicznie, z użyciem bezpiecznego podpisu kwalifikowanego,
  4. Elektronicznie, bez użycia bezpiecznego podpisu kwalifikowanego – e-PUAP.

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej – REGON i NIP

 

Po pomyślnym przejściu przez proces rejestracji działalności gospodarczej, stając się oficjalnie przedsiębiorcą, kluczowymi kwestiami stają się zdobycie Numeru Regon oraz Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP).

 

W przypadku, gdy przyszły przedsiębiorca już posiadał NIP przed zakładaniem jednoosobowej działalności gospodarczej, numer ten nie ulega zmianie. Natomiast w sytuacji, gdy nie posiada się NIP-u podczas składania druku rejestracyjnego CEIDG-1, zostanie on nadany po zarejestrowaniu działalności. NIP jest niezbędny do celów podatkowych, zwłaszcza przy opodatkowaniu towarów czy usług (w przypadku płatnika VAT). Z kolei numer REGON stanowi istotny element w kontaktach z urzędem skarbowym oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a także powinien być używany przy rozliczeniach i zawieraniu umów. REGON, podobnie jak NIP, adres i pełna nazwa firmy, powinien również znajdować się na wszelkich pieczęciach firmowych.

 

Formy opodatkowania prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej:

 

Dochód uzyskany z prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, podobnie jak każdy inny dochód, podlega opodatkowaniu. Już podczas wypełniania wniosku CEIDG-1 przedsiębiorca musi dokonać wyboru konkretnego rodzaju opodatkowania. Osoba fizyczna może wybrać (o ile przepisy nie stanowią inaczej) jedną z następujących form opodatkowania:

 

Opodatkowanie na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. Dochód, czyli różnica między osiągniętymi przychodami a kosztami uzyskania przychodu, jest opodatkowany stawką 12%. Jest to prosty sposób rozliczenia, umożliwiający skorzystanie z różnych ulg podatkowych (np. internetowej, prorodzinnej) podczas zeznania rocznego. W przypadku wysokich dochodów (powyżej 120 000 zł), konieczne jest opodatkowanie stawką 32%. W tej formie opodatkowania konieczne jest także prowadzenie ewidencji księgowej: ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

 

Podatek liniowy, gdzie stawka podatku wynosi 19% i jest stała. Bez względu na wysokość dochodów z jednoosobowej działalności gospodarczej, stawka podatku pozostaje niezmienna. Ponadto, w tej formie opodatkowania, jeżeli dochody są niskie lub nie osiągnięto żadnego przychodu, nie nalicza się podatku.

 

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, gdzie jednoosobowa działalność gospodarcza opodatkowana jest jedynie od przychodu, bez możliwości odliczenia poniesionych kosztów uzyskania przychodu. W tej formie opodatkowania stawki wynoszą: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15% i 17%. W tym przypadku konieczne jest prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów, która nie uwzględnia kosztów. Ponadto, każda transakcja musi być udokumentowana, a przedsiębiorca zobowiązany jest do przechowywania dowodów zakupów, prowadzenia ewidencji przychodów oraz wykazu środków trwałych.

 

Czy jednoosobowa działalność gospodarcza jest zobligowana do opłacania składek ZUS?

Zgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej za pomocą formularza CEIDG-1 stanowi jednocześnie wniosek o zarejestrowanie przedsiębiorcy jako płatnika składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Przedsiębiorca ma 7 dni od daty rozpoczęcia działalności gospodarczej na zgłoszenie siebie do systemu ubezpieczeń. Do tego celu używane są druki ZUS ZUA (ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) lub ZUS ZZA (tylko składka zdrowotna). Składki do ZUS są opłacane do 20. dnia każdego miesiąca lub do 15. dnia następnego miesiąca w przypadku płatników posiadających osobowość prawną, takich jak spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółdzielnie, stowarzyszenia i fundacje.

Preferencje i zwolnienia w opłacaniu składek w jednoosobowej działalności gospodarczej

Przedsiębiorca zatrudniony na podstawie umowy o pracę, który osiąga miesięczne oskładkowane wynagrodzenie równa lub przewyższające minimalne wynagrodzenie w 2024 roku – 4 242 zł (do czerwca) i 4 300 zł (od lipca) brutto, nie jest zobligowany do opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne. Z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej musi jednak odprowadzać pełne ubezpieczenie zdrowotne.

Dla początkujących przedsiębiorców istnieją preferencje. W ciągu pierwszych 6 miesięcy, licząc od dnia rozpoczęcia jednoosobowej działalności gospodarczej, przedsiębiorca płaci wyłącznie składkę zdrowotną, co nazywane jest „ulga na start”. Po tym okresie, przez kolejne 24 miesiące, mogą oni skorzystać ze składek preferencyjnych. Jednakże, ulgi te nie są dostępne dla przedsiębiorców, którzy w ramach swojej działalności świadczyli te same usługi na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku, lub którzy w okresie 60 miesięcy przed rozpoczęciem działalności gospodarczej prowadzili inną działalność gospodarczą w dowolnej formie, czy to jednoosobowo, czy w formie spółki cywilnej.

Od 2019 roku przedsiębiorcy, których roczny przychód nie przekracza 120 000 zł, mogą skorzystać z tzw. „Małego ZUS-u”. Szczegółowe informacje na ten temat zostały określone w artykule: Mały ZUS.

 

Czy osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą musi mieć firmowe konto bankowe?

Choć formalnie nie jest to wymagane, to jednak warto rozważyć założenie takiego konta, aby spełnić wszelkie formalności. Przy zakładaniu konta firmowego w większości banków często wymagana jest pieczątka firmowa, dlatego zaleca się jej załatwienie przed podjęciem tego kroku. Warto pamiętać o dopełnieniu wszystkich niezbędnych formalności, a założenie firmowego rachunku bankowego może okazać się dobrym posunięciem ze względów praktycznych.

 

Czy prowadzenie działalności jednoosobowej wymaga uzyskania licencji i koncesji? Pomimo że rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej w podstawowym zakresie jest bezpłatna, mogą wystąpić dodatkowe opłaty związane z koniecznością uzyskania odpowiednich zezwoleń, licencji lub koncesji.

Działalność koncesjonowana obejmuje obszary takie jak poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, produkcja i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją, wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucja i obrót paliwami i energią, ochrona osób i mienia, rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, przewozy lotnicze, itp.

Ponadto, istnieje działalność gospodarcza regulowana, która wymaga uzyskania licencji, np. usługi transportu drogowego, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, agencje pracy, konfekcjonowanie i obrót środkami ochrony roślin, usługi detektywistyczne, prowadzenie stacji kontroli pojazdów, organizacja imprez turystycznych, prowadzenie kantoru, działalność telekomunikacyjna, etc.

Warto zauważyć, że prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie narzuca obowiązku posiadania pieczątki firmowej. Choć banki mogą ją wymagać przy zakładaniu konta firmowego, nie istnieją bezpośrednie regulacje, które nakładają taki obowiązek na przedsiębiorców. Decyzja o posiadaniu pieczątki powinna zależeć od potrzeb danego przedsiębiorcy.

Jeśli chodzi o zawartość pieczątki firmowej, przyjmuje się, że może zawierać logo firmy, pełną nazwę firmy, adres siedziby, numer NIP, oraz dane kontaktowe takie jak telefon, faks, i adres e-mail.

Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga również uwagi w kwestii nazwy i logo firmy. Odpowiednio dobrana nazwa i czytelne, łatwe do zapamiętania logo mogą wpłynąć na pierwsze wrażenie klienta i zdecydować o skorzystaniu z usług danej firmy. Logo powinno być czytelne, łatwo zapamiętywalne, spójne w konceptach, dopasowane i użyteczne w różnych sytuacjach.

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Kontynuując korzystanie ze strony, zgadzasz się na ich użycie